Instrukcja montażu szkolnych dzwonków bezstresowych

Przy wykorzystaniu istniejącej sieci dzwonków standardowych

 

1. W szkole mamy tradycyjne dzwonki podłączone w sposób następujący:

 

                

Oczywiście woźna elektroniczna (sterownik dzwonków) może być inna, ale jest podłączona tak jak na przykładzie (różne typy elektronicznej woźnej omawiamy na końcu instrukcji). W niektórych szkołach może być dodatkowy, ręczny przycisk dzwonka w włączony równolegle z woźną

Pierwszą operacją musi być znalezienie i odłączenie obwodu zasilania 230V! czyli na rysunku punkt oznaczony ~.To czasem nie jest łatwe, zwłaszcza w starych instalacjach – w razie problemów proszę do nas zadzwonić, zapytać lub wysłać zdjęcie skrzynki rozdzielczej. Jeżeli w skrzynce rozdzielczej mamy bezpiecznik oznaczony „dzwonki” to jesteśmy w domu. Do bezpiecznika podłączony jest „gorący” przewód obwodu dzwonków. Pozostaje nam znaleźć odpowiadający mu przewód „zerowy”. Czasem to widać od razu bo do skrzynki dochodzą oba we wspólnej izolacji a dopiero w skrzynce się rozchodzą, ale czasami nie jest to widoczne i ten przewód „zerowy” jest podłączony do wspólnej listwy zerowej. I wtedy go trzeba  „przedzwonić” i wdrożyć następującą procedurę:

1. Odłączamy gorący przewód o bezpiecznika dzwonków
2. Odłączamy przewody od woźnej
3. Odłączamy dzwonki
4. W miejsce woźnej podłączamy zasilacz np. 12VDC małej mocy(1-2A)

Czyli tak jak na schemacie:

UWAGA! Przed wykonaniem tych połączeń należy sprawdzić próbnikiem czy gdzieś nie występuje jeszcze napięcie 230V

 

I teraz z listwy zerowej opinamy kolejno przewody i mierzymy miernikiem napięcie pomiędzy odpiętym przewodem z listwy a uprzednio odłączonym przewodem od bezpiecznika. Jeżeli trafimy na poszukiwany przewód zerowy miernik pokaże napięcie 12VDC. I to oznacza że znaleźliśmy obwód dzwonków.

UWAGA! Operowanie w szafie rozdzielczej wymaga szczególnej ostrożności bo w wielu miejscach występuje napięcie niebezpieczne - 230V!

Po odłączeniu tego zasilania należy koniecznie sprawdzić prostym próbnikiem napięcia (fazerem) czy nie pojawia się gdzieś napięcie (przy wciśniętym włączniku dzwonka). W przypadku gdy nie posiadamy takiego próbnika trzeba go u nas zamówić wraz z zestawem (bez dodatkowych kosztów). Jeżeli upewnimy się, że nie pojawia się nigdzie 230V możemy iść dalej. 

Niestety  nie zawsze jest tak wesoło.  Przerabianie starej instalacji dzwonkowej 230V na radiowęzeł 100V to klasyczny scenariusz w szkołach, który niesie ze sobą ogromne ryzyko. Praktyka podłączania przewodu zerowego (N) sieci energetycznej do najbliższej puszki oświetleniowej lub gniazdka to potężny błąd w sztuce – tzw. "dzika masa" lub "wspólne zero" i to się w niektórych szkołach spotyka! Współczesne wzmacniacze radiowęzłowe 100V mają wyjścia transformatorowe lub elektroniczne, które są całkowicie odizolowane od masy (ziemi) i sieci 230V. Podpięcie jednego z przewodów głośnikowych do starego zera (N) sieci energetycznej powoduje katastrofę! W takim przypadku trzeba taki „mostek” znaleźć i wyeliminować. Zawsze trzeba uruchomić następującą procedurę:

1. Test napięciowy: Po odpięciu starych dzwonków miernikiem ustawionym na pomiar 230VAC mierzymy napięcie pomiędzy przewodem obwodu dzwonków a zerem instalacji (np. bolcem uziemiającym w najbliższym gniazdku). Jeśli miernik pokaże jakiekolwiek napięcie (np. 230V lub indukcyjne kilkadziesiąt woltów), oznacza to, że kabel jest wciąż podpięty pod fazę sieciową!
2. Szukanie „mostka”: Ustawiamy  multimetr na pomiar rezystancji (Om) lub test ciągłości (piszczyk), Jedną sondę przykładamy do odpiętej żyły starej linii dzwonków, a drugą do zera instalacji (np. do bolca uziemiającego w najbliższym gniazdku). Jeśli miernik zapiszczy lub pokaże bardzo niską rezystancję (bliską 0–50 Om), oznacza to, że ta żyła głośnikowa jest gdzieś w ścianie na sztywno zmostkowana z zerem sieci energetycznej.

Po odłączeniu zasilania 230V obwód dzwonków powinien wyglądać tak:

I teraz odłączmy dzwonki.  Przed podłączeniem głośników musimy sprawdzić polaryzację kabli, czyli mówiąc po ludzku gdzie mamy plus a gdzie minus, bo wszystkie głośniki musimy  podłączyć jednakowo, a w starych instalacjach kolory kabli są niepewne, a często żadnych kolorów nie ma – bo dla tradycyjnych dzwonków nie miało to znaczenia. Zatem łączymy zaciskiem śrubowym znaleziony przewód zerowy z przewodem odpiętym od bezpiecznika, zasilacz 12VC zostawiamy podłączony i miernikiem przy każdych kablach pozostałych po odłączonych dzwonkach szukamy przewodu dodatniego (+12VDC). Oznaczamy ten przewód. I dopiero teraz podłączamy głośniki – na głośnikach „plus” jest zwykle oznaczony kolorem czerwonym:

Przy podłączaniu głośników ważna jest polaryzacja, czyli wszystkie zaciski COM  mają być na jednym kablu (w głośnikach te zaciski mają kolor czarny). Zaciski PLUS (100V) mają kolor czerwony lub biały. W niektórych głośnikach jest więcej zacisków (są to odczepy do wybierania mocy głośnika). Są głośniki, które nie mają odczepów tylko moc głośnika wybiera się przełącznikiem obrotowym.

UWAGA! W głośnikach z przełącznikiem obrotowym jest jedna pozycja (skrajna prawa) podpisana 8 OM. Bywają także odczepy oznaczone 8 OM. W naszych rozwiązaniach nie wolno jej używać! Doprowadzi to do spalenia głośnika lub uszkodzenia wzmacniacza!

Po podłączeniu głośników :

I teraz dopiero podłączamy obwód głośników do wzmacniacza:

 

Przejdźmy teraz do podłączenia woźnej:

1. Z woźną KS015RS lub KS029GPS nie ma problemu – podłączamy jej wyście przekaźnikowe do generatora dzwonków bezstresowych (np. DGA6) a generator do wzmacniacza:

 

I system jest gotowy do użycia

Z innymi woźnymi z którymi można się spotkać trzeba trochę uważać

1. Woźna produkcji ZAMEL model SD-10, SD-10U lub EW-01 (przy czym w tym modelu jest w zasadzie wbudowana woźna SD-10, zatem podłączenie jest takie samo)

 

 

Rozłączamy wszystkie przewody z dolnej listwy zacisków.  Kabel do generatora  podłączamy do zacisków nr 24 i 21. Górna listwa zacisków pozostaje bez zmian. W przypadku zastosowania generatora DGA1 o długości odtwarzanego pliku mp3 decyduje woźna. W przypadkach generatorów wielodzwonkowych DGA6 i DGA8 woźna tylko inicjuje odtwarzanie pliku a jego czas odtwarzania zależy od długości pliku – zatem trzeba te pliki odpowiednio do potrzeb przyciąć.

2. Woźna produkcji F&F, model PCZ523-2:

 

Podłączamy generator tak jak na rysunku do zacisków 1-5 bo na nich jest wyście przekaźnika NO (normalnie otwartego). Polaryzacja jest nieistotna. Zasilanie zegara (styki 3-4) pozostaje.